141

STRONA G£ÓWNA

LITURGIA - SIEDEM SAKRAMENTÓW KOŒCIO£A

I- chrzest, II- bierzmowanie, III- Eucharystia, IV- pokuta, V- namaszczenie chorych, VI- sakrament œwiêceñ i VII- ma³¿eñstwo.

1210 Sakramenty Nowego Prawa zosta³y ustanowione przez Chrystusa. Jest ich siedem: I- chrzest, II- bierzmowanie, III- Eucharystia, IV- pokuta, V- namaszczenie chorych, VI- sakrament œwiêceñ i VII- ma³¿eñstwo. Sakramenty te obejmuj¹ wszystkie etapy i wszystkie wa¿ne momenty ¿ycia chrzeœcijanina: sprawiaj¹ narodzenie i rozwój chrzeœcijañskiego ¿ycia wiary, uzdrowienie i dar pos³ania. Widaæ w tym pewne podobieñstwo, jakie istnieje miêdzy etapami ¿ycia naturalnego a etapami ¿ycia duchowego.

1211 Eucharystia zajmuje wyj¹tkowe miejsce jako ,,sakrament sakramentów": ,,Wszystkie inne sakramenty s¹ skierowane do niej jak do swego celu".

Rozdzia³ pierwszy

SAKRAMENTY WTAJEMNICZENIA CHRZEŒCIJAÑSKIEGO

1212 Sakramenty wtajemniczenia chrzeœcijañskiego: chrzest, bierzmowanie i Eucharystia s¹ fundamentami ca³ego ¿ycia chrzeœcijañskiego. ,,Uczestnictwo w Boskiej naturze, które ludzie otrzymujê w darze przez ³askê Chrystusa, objawia pewn¹ analogiê do powstania, rozwoju i wzrostu ¿ycia naturalnego.

Wierni, odrodzeni przez chrzest, zostaj¹ umocnieni przez sakrament bierzmowania, a w Eucharystii otrzymuj¹ pokarm ¿ycia wiecznego. W ten sposób przez sakramenty wtajemniczenia chrzeœcijañskiego w coraz wiêkszym stopniu osi¹gaj¹ skarby ¿ycia Bo¿ego i postêpuj¹ w doskona³ej mi³oœci".

SAKRAMENTY W S£U¯BIE KOMUNII

1533 Chrzest, bierzmowanie i Eucharystia s¹ sakramentami wtajemniczenia chrzeœcijañskiego. Na nich opiera siê wspólne powo³anie wszystkich uczniów Chrystusa, powo³anie do œwiêtoœci i do misji ewangelizacji œwiata. Udzielaj¹ one ³ask koniecznych do ¿ycia wed³ug Ducha podczas ziemskiej pielgrzymki prowadz¹cej do Ojczyzny.

1534 Dwa inne sakramenty: œwiêcenia (kap³añstwo) i ma³¿eñstwo s¹ nastawione na zbawienie innych ludzi.. Przez s³u¿bê innym przyczyniaj¹ siê tak¿e do zbawieniu osobistego. Udzielaj¹ one szczególnego pos³ania w Koœciele i s³u¿¹ budowaniu Ludu Bo¿ego.

1535 Ci, którzy zostali ju¿ konsekrowanie przez chrzest i bierzmowanie do kap³añstwa wspólnego wszystkich wiernych, mog¹ otrzymaæ w sakramentach œwiêceñ i ma³¿eñstwa szczególn¹ konsekracjê. Przyjmuj¹cy sakrament œwiêceñ zostaj¹ konsekrowani, by w imiê Chrystusa ,,karmili Koœció³ S³owem i ³ask¹ Bo¿¹". Z kolei ,,osobny sakrament umacnia i jakby konsekruje ma³¿onków chrzeœcijañskich do obowi¹zków i godnoœci ich stanu"

MISTERIUM PASCHALNE

W SAKRAMENTACH KOŒCIO£A

1113 Ca³e ¿ycie liturgiczne Koœcio³a koncentruje siê wokó³ Ofiary eucharystycznej i sakramentów. W Koœciele jest siedem sakramentów: chrzest, bierzmowanie (chryzmacja), Eucharystia, pokuta, namaszczenie chorych, sak-rament œwiêceñ, ma³¿eñstwo.

I. Sakramenty Chrystusa

1114 ,,Opieraj¹c siê na nauczaniu Pisma Œwiêtego, na tradycjach apostolskich i na z³¹czonym zdaniu Ojców", wyznajemy, ¿e ,,wszystkie sakramenty Nowego Przymierza zosta³y ustanowione przez Jezusa Chrystusa".

1115 S³owa i czyny Jezusa ju¿ w czasie Jego ¿ycia ukrytego i misji publicznej mia³y charakter zbawczy. Uprzedza³y one moc Jego Misterium Paschalnego. Zapowiada³y i przygotowywa³y to, czego mia³ On udzieliæ Koœcio³owi po wype³nieniu siê wszystkiego. Misteria ¿ycia Chrystusa s¹ podstaw¹ tego, czego Chrystus udziela teraz przez szafarzy swojego Koœcio³a w sakramentach, poniewa¿ ,,to, co by³o widzialne w naszym Zbawiciel¹ przesz³o do Jego misteriów".

1116 Sakramenty bêd¹ce ,,mocami, które wychodz¹" z zawsze ¿ywego i o¿ywiaj¹cego Cia³a Chrystusa, oraz dzia³aniami Ducha Œwiêtego urzeczywistnianymi w Jego Ciele, którym jest Koœció³, s¹ ,,arcydzie³ami Bo¿ymi" w nowym i wiecznym Przymierzu.

II. Sakramenty Koœcio³a

1117 Koœció³ za poœrednictwem Ducha, który prowadzi go ,,do ca³ej prawdy" (J 16, 13), stopniowo rozpoznawa³ ten skarb otrzymany od Chrystusa i dok³adnie okreœli³ sposób ,,udzielania" go, podobnie jak to czyni³ w odniesieniu do kanonu Pisma Œwiêtego i nauki wiary jako wierny ,,szafarz misteriów Bo¿ych. W ten sposób Koœció³ uzna³ w ci¹gu wieków, ¿e wœród jego obrzêdów liturgicznych jest siedem, które s¹ we w³aœciwym sensie sakramentami ustanowionymi przez Chrystusa.

1118 Sakramenty s¹ ,,sakramentami Koœcio³a" w podwójnym znaczeniu: s¹ sakramentami , przez Kos¹ció³" i ,,dla Koœcio³a". S¹ one sakramentami ,,przez Koœció³", poniewa¿ jest on sakramentem dzia³ania Chrystusa, który dokonuje w nim swego dzie³a dziêki pos³aniu Ducha Œwiêtego. S¹ one tak¿e ,,dla Koœcio³a", bêd¹c ,,sakramentami, które buduj¹ Koœció³", poniewa¿ ukazuj¹ i udzielaj¹ ludziom, zw³aszcza w Eucharystii, tajemnicê komunii Boga mi³oœci, Jednego w Trzech Osobach.

1119 Koœció³ tworz¹c z Chrystusem-G³ow¹ ,,jakby jedn¹ osobê mistyczn¹", dzia³a w sakramentach jako ,,organicznie ukszta³towana natura spo³ecznoœci kap³añskiej". Przez chrzest i bierzmowanie lud kap³añski staje siê zdolny do celebracji Liturgii; oprócz tego niektórzy wierni ,,odznaczani s¹ przez œwiêcenia kap³añskie, ustanowiani s¹ w imiê Chrystusa, aby karmili Koœció³ s³owem i ³ask¹ Bo¿¹".

1120 Pos³uga œwiêceñ, czyli kap³añstwo urzêdowe, s³u¿y kap³añstwu chrzcielnemu. Zapewnia ona, ¿e w sakramentach dzia³a Chrystus przez Ducha Œwiêtego dla Koœcio³a. Zbawcze pos³anie powierzone przez Ojca Jego Synowi wcielonemu zostaje powierzone Aposto³om, a przez nich ich nastêpcom. Otrzymuj¹ oni Ducha Jezusa, by dzia³aæ w Jego imieniu i w Jego osobie (in persona Christi). W ten sposób szafarz wyœwiêcony stanowi wiêŸ sakramentaln¹, która ³¹czy czynnoœæ liturgiczn¹ z tym, co powiedzieli i uczynili Aposto³owie, a przez nich z tym, co powiedzia³ i uczyni³ Chrystus - Ÿród³o i fundament sakramentów.

1121 Trzy sakramenty: chrzest, bierzmowanie i sakrament œwiêceñ kap³añskich, oprócz tego, ¿e udzielaj¹ ³aski, wyciskaj¹ charakter sakramentalny (czyli ,,pieczêæ"), przez który chrzeœcijanin uczestniczy w kap³añstwie Chrystusa i nale¿y do Koœcio³a, odpowiednio do swego stanu i pe³nionych funkcji. To upodobnienie do Chrystusa i Koœcio³a, urzeczywistniane przez Ducha Œwiêtego, jest nieusuwalne; pozostaje ono w chrzeœcijaninie na zawsze jako pozytywna dyspozycja do przyjêcia ³aski, jako obietnica i zapewnienie opieki Bo¿ej oraz powo³anie do kultu Bo¿ego i s³u¿by Koœcio³owi. Sakramenty te nie mogê wiêc nigdy byæ powtórzone.

III. Sakramenty wiary

1122 Chrystus pos³a³ swoich Aposto³ów, by g³osili ,, imiê Jego nawrócenie i odpuszczenie grzechów wszystkim narodom" (£k 24, 47). ,,Nauczajcie wszystkie narody, udzielaj¹c im chrztu w imiê Ojca i Syna, i Ducha Œwiêtego" (Mt 28, 19). Polecenie udzielania chrztu, a wiêc pos³anie sakramentaine, jest zawarte w nakazie g³oszenia Ewangelii, poniewa¿ sakrament jest przygotowywany przez s³owo Bo¿e i wiarê, bêd¹c¹ zgod¹ na to s³owo: Lud Bo¿y jednoczy siê przez s³owo Boga ¿ywego... g³oszenie s³owa wymagane jest do samej pos³ugi sakramentów, poniewa¿ s¹ to sakramenty wiary, która rodzi siê ze s³owa i nim siê karmi.

1123 .,Celem sakramentów jest uœwiêcenie cz³owieka, budowanie mistycznego Cia³a Chrystusa, a wreszcie oddawanie czci Bogu. Jako znaki, maj¹ one tak¿e pouczaæ. Sakramenty wiarê nie tylko zak³adaj¹, lecz za pomoc¹ s³ów i rzeczy daj¹ jej wzrost, umacniaj¹ j¹ i wyra¿aj¹. S³usznie wiêc nazywaj¹ siê sakramentami wiary".

1124 Wiara Koœcio³a poprzedza wiarê wierz¹cego, który jest wezwany do przylgniêcia do niej. Gdy Koœció³ celebruje sakramenty, wyznaje wiarê otrzyman¹ od Aposto³ów. Wyra¿a to dawna zasada: lex orandi, lex credendi: Prawo modlitwy jest prawem wiary; Koœció³ wierzy tak, jak siê modli. Liturgia jest elementem konstytutywnym œwiêtej i ¿ywej Tradycji.

1125 Z tego powodu ¿aden obrzêd sakramentalny nie mo¿e byæ zmieniany ani poddawany manipulacji przez szafarza czy przez wspólnotê. Nawet najwy¿szy autorytet w Koœciele nie mo¿e dowolnie zmieniaæ Liturgii; mo¿e to czyniæ jedynie w pos³uszeñstwie wiary i w religijnym szacunku dla misterium Liturgii.

1126 Ponadto, poniewa¿ sakramenty wyra¿aj¹ i rozwijaj¹ jednoœæ wiary w Koœciele, lex orandi jest jednym z istotnych kryteriów dialogu, który d¹¿y do przywrócenia jednoœci chrzeœcijan.

IV. Sakramenty zbawienia

1127 Sakramenty godnie celebrowane w wierze udzielaj¹ ³aski, któr¹ oznaczaj¹; s¹ one skuteczne, poniewa¿ dzia³a w nich sam Chrystus: to On chrzci, to On dzia³a w sakramentach, aby udzieliæ ³aski, jak¹ oznacza sakrament. Ojciec zawsze wys³uchuje modlitwy Koœcio³a swego Syna, który to Koœció³ w epiklezie ka¿dego sakramentu wyra¿a swoj¹ wiarê w moc Ducha Œwiêtego. Jak ogieñ przemienia w siebie wszystko, czego dotknie, tak Duch Œwiêty przekszta³ca w ¿ycie Bo¿e to, co jest poddane Jego mocy.

1128 Taki jest sens stwierdzenia Koœcio³a, ¿e sakramenty dzia³aj¹ ex opere operato (dos³ownie: ,,przez sam fakt spe³nienia czynnoœci"), czyli moc¹ zbawczego dzie³a Chrystusa, dokonanego raz na zawsze. Wynika st¹d, ¿e ,,sakrament urzeczywistnia siê nie przez sprawiedliwoœæ cz³owieka, który go udziela lub przyjmuje, lecz przez moc Bo¿¹". W chwili, gdy sakrament jest celebrowany zgodnie z intencj¹ Koœcio³a, moc Chrystusa i Jego Ducha dzia³a w nim i przez niego i niezale¿nie od osobistej œwiêtoœci szafarza. Skutki sakramentów zale¿¹ jednak tak¿e od dyspozycji tego, kto je przyjmuje.

1129 Koœció³ naucza, ¿e dla wierz¹cych sakramenty Nowego Przymierza s¹ konieczne do zbawienia. ,,£aska sakramentalna" jest ³ask¹ Ducha Œwiêtego, udzielon¹ przez Chrystusa i w³aœciw¹ ka¿demu sakramentowi. Duch uzdrawia i przemienia tych, którzy przyjmuj¹ sakrament, upodabniaj¹c ich do Syna Bo¿ego. Owocem ¿ycia sakramentalnego jest to, ¿e duch przybrania za synów przebóstwia wiernych, w ¿ywy sposób jednocz¹c ich z jedynym Synem, Zbawicielem.

1130 Koœció³ celebruje misterluni swego Pana, ,,a¿ przyjdzie", aby ,,Bóg by³ wszystkim we wszystkich" (1 Kor 11, 26; 15, 28). Od czasów apostolskich liturgia kieruje siê do swego celu przez wzywanie Ducha w Koœciele: ,,Marana tha!" (1 Kor 16, 22). Liturgia uczestniczy w ten sposób w pragnieniu Jezusa: ,,Gor¹co pragn¹³em spo¿yæ tê Paschê z wami, a¿ siê spe³ni w Królestwie Bo¿ym" (£k 22, 15-16). W sakramentach Chrystusa Koœció³ otrzymuje ju¿ zadatek swego dziedzictwa, uczestniczy ju¿ w ¿yciu wiecznym, ,,oczekuj¹c b³ogos³awionej nadziei i objawienia siê chwa³y wielkiego Boga i Zbawiciela naszego, Jezusa Chrystusa" (Tt 2, 13). ,, Duch i Oblubienica mówi¹: «PrzyjdŸ!»... PrzyjdŸ, Panie Jezu!" (Ap 22, 17.20).

Swiêty Tomasz streszcza ró¿ne aspekty znaku sakramentalnego w nastêpuj¹cy sposób: ,,Sakrament jest znakiem, który przypomina to, co by³o wczeœniej, a mianowicie mêkê Chrystusa; który uwidacznia to, co dokonuje siê w nas przez mêkê Chrystusa, a mianowicie ³askê; jest znakiem profetycznym, to znaczy zapowiadaj¹cym przyszl¹ chwa³ê".

W skrócie

1131 Sakramenty s¹ skutecznymi znakami ³aski, ustanowionymi przez Chrystusa i powierzonymi Koœcio³owi.. Przez te znaki jest nam udzielane ¿ycie Bo¿e. Obrzêdy widzialne, w których celebruje siê sakramenty, oznaczaj¹ i urzeczywistniaj¹ ³aski w³aœciwe ka¿demu sakramentowi. Przynosz¹ one owoc w tych, którzy je przyjmuj¹ z odpowiedni¹ dyspozycj¹.

1132 Koœció³ celebruje sakramenty jako wspólnota kap³añska, której strukturê tworzy kap³añstwo chrzcielne i kap³añstwo urzêdowe.

1133 Duch Œwiêty przygotowuje do sakramentów przez s³owo Bo¿e i wiarê, która przyjmuje s³owo w sercach dobrze do tego usposóbionych. Sakramenty umacniaj¹ zatem i wyra¿aj¹ wiarê.

1134 Owoc ¿ycia sakramentalnego ma równoczeœnie charakter osobowy i eklezjalny. Z jednej strony tym owocem dla ka¿dego wiernego jest ¿ycie dla Boga w Chrystusie Jezusie, a z drugiej strony - dla Koœcio³a jest nim wzrost w mi³oœci oraz w jego pos³aniu dawania œwiat³octwa.

I- chrzest, II- bierzmowanie, III- Eucharystia, IV- pokuta, V- namaszczenie chorych, VI- sakrament œwiêceñ i VII- ma³¿eñstwo.

 

141